ژنراتور مناسب چاه باید هم بتواند پمپ را در حال کار تغذیه کند و هم بتواند آن را روشن کند. عمق چاه، اسب بخار یا قطر خروجی آب به‌تنهایی برای این انتخاب کافی نیست. ابتدا پلاک موتور (ولتاژ، فاز، جریان نامی و فرکانس) و روش استارت را مشخص کنید؛ سپس بارهای هم‌زمان، طول کابل و شرایط محل را بررسی کنید.
در این راهنما
اول موتور، بعد ژنراتور
اگر پمپ را هنوز انتخاب نکرده‌اید، ابتدا طبق راهنمای انتخاب پمپ چاه کشاورزی پمپ و موتور را مشخص کنید و بعد سراغ ژنراتور بروید. اگر پمپ دارید، اطلاعات جدول زیر را جمع کنید.
| پمپ شما | نکته |
|---|---|
| پمپ باغی یا زهکشی موجود | فاز، ولتاژ و جریان را از پلاک همان پمپ بخوانید؛ فرض نکنید همه پمپ‌های هم‌نوع تک‌فاز یا سه‌فاز هستند. |
| پمپ چاه آبیاری (شناور) | ممکن است پلاک موتور شناور در دسترس نباشد، چون داخل چاه است. در این حالت از مدل و برند موتور، دفترچهٔ راهنما یا نصاب پمپ اطلاعات را بگیرید. تابلوی برق می‌تواند به شناسایی نوع استارتر کمک کند، اما جای اطلاعات خود موتور را نمی‌گیرد. |
برای نمونه راهنمای موتورهای شناور Franklin Electric فقط برای مدل‌هایی که واقعاً در آن آمده‌اند کاربرد دارد.
چه اطلاعاتی را جمع کنیم؟
| اطلاعات | از کجا؟ |
|---|---|
| ولتاژ، فاز، جریان نامی و فرکانس موتور | پلاک موتور، دفترچه یا پرونده نصب |
| روش استارت (مستقیم، ستاره‌مثلث، سافت‌استارتر یا درایو) و تنظیمات آن | تابلو چاه یا نصاب |
| بارهایی که هنگام استارت پمپ روشن‌اند یا بعد از قطع دوباره روشن می‌شوند | شناخت شما از محل |
| طول تقریبی کابل، محل نصب ژنراتور، ساعات کار روزانه | محل نصب |
آمپر کلید یا کنتاکتور تابلو، جریان موتور نیست. این قطعات برای حفاظت و کلیدزنی انتخاب می‌شوند و عدد آن‌ها را نباید جای جریان نامی موتور گذاشت. برای خواندن اطلاعات، تابلوی برقدار را باز نکنید؛ از پلاک و مدارک موجود کمک بگیرید یا نصاب را خبر کنید.
بررسی ژنراتور: دو شرط جداگانه
ژنراتور باید هر دو شرط را داشته باشد:
- کار مداوم: کیلووات و کاوای مجموعه، بار پمپ و بارهای هم‌زمان را تحمل کند.
- لحظه استارت: وقتی پمپ روشن می‌شود، ولتاژ ژنراتور در محدوده مجاز بماند.
شرط دوم را فقط با کاوای نامی نمی‌شود فهمید. از فروشنده بپرسید که کل مجموعهٔ ژنراتور، یعنی موتور دیزل یا بنزینی، آلترناتور و رگولاتور ولتاژ، هنگام راه‌اندازی موتور پمپ چه پاسخی دارد و افت ولتاژ و فرکانس چقدر خواهد بود. همچنین بار موجود و بارهایی که ممکن است دوباره راه بیفتند را به او اطلاع دهید؛ توضیحات فنی در توضیح فنی Cummins این موضوع را شرح داده است.
اگر پمپ با درایو (VFD) کار می‌کند، علاوه بر پلاک موتور باید مشخصات ورودی درایو و سازگاری آن با ژنراتور بررسی شود؛ راهنمای کاربردی Cummins (T030) درباره داده ورودی درایو و بارهای غیرخطی توضیح داده است. سافت‌استارتر یا ستاره‌مثلث ممکن است جریان استارت را کم کنند و گاهی انتخاب ژنراتور کوچک‌تر را ممکن سازند، اما این هرگز تضمین‌شده نیست و با هر موتوری هم سازگار نیست. نتیجه را برای همان ژنراتور و همان موتور بررسی کنید.
برآورد کاوا
برای موتور سه‌فاز، بار ظاهری مداوم:
کاوا ≈ ۱٫۷۳۲ × ولتاژ خط × جریان نامی ÷ ۱۰۰۰
مثال فرضی: پلاک ۴۰۰ ولت و ۱۸ آمپر، حدود ۱۲٫۵ کاوا می‌دهد. این عدد فقط بار کار است و ظرفیت خرید نیست؛ استارت و بارهای هم‌زمان هنوز حساب نشده‌اند.
برای تک‌فاز: کاوا = ولتاژ × جریان ÷ ۱۰۰۰.
اگر عدد کیلووات روی پلاک توان خروجی موتور باشد، همان توان مکانیکی روی شفت است، نه ورودی الکتریکی. ورودی الکتریکی به راندمان موتور بستگی دارد؛ برای تبدیل آن به کاوا، ضریب توان هم لازم است. ضریب ثابتی مثل «چند برابر اسب بخار» برای همه چاه‌ها درست نیست.
نصب و کار روزانه
- فاز و ولتاژ: خروجی ژنراتور باید با پلاک موتور بخواند. تک‌فاز یا سه‌فاز را از روی پلاک تعیین کنید.
- کابل و حفاظت: کابل بلند یا نازک ولتاژ را کم می‌کند و استارت را سخت‌تر می‌کند. سطح مقطع و تنظیم حفاظت را نصاب برق تعیین کند.
- گرما و ارتفاع: افت توان را از دفترچه همان مدل بخوانید.
- نوع کار: برای پمپی که ساعت‌ها کار می‌کند، تفاوت ژنراتور استندبای و پرایم را ببینید و شرایط کاری مجاز همان مدل را از سازنده بپرسید؛ ریتینگ باید با نوع بهره‌برداری شما بخواند.
- سوخت و دسترسی: مصرف را از منحنی همان مدل در بار واقعی بخوانید. قبل از خرید، دسترسی به سوخت و امکان سرویس‌های دوره‌ای را بررسی کنید؛ مسیر رسمی درخواست سهمیه گازوئیل را پیش از خرید ببینید.
- محل قرارگیری: ژنراتور را فقط در فضای باز بگذارید، نه داخل ساختمان. آن را از درها، پنجره‌ها و محل حضور افراد دور نگه دارید تا دود اگزوز وارد فضای زندگی یا کار نشود، و از مواد آتش‌زا دور باشد.
- برق منطقه: برنامه قطعی را از شرکت توزیع برق بپرسید. گزینه‌ها را در راهنمای قطعی برق چاه آورده‌ایم.
اتصال به تابلو چاه
اتصال را فقط نصاب برق صلاحیت‌دار انجام دهد. باید از کلید تغییر وضعیت (چنج‌اور) استفاده شود تا ژنراتور و شبکه هرگز هم‌زمان به تابلو وصل نشوند؛ در غیر این صورت برق ژنراتور می‌تواند به شبکه برگردد و به کارکنان برق آسیب بزند. سیستم ارت ژنراتور و تابلو هم باید درست اجرا و بررسی شود. هرگز ژنراتور را با سیم‌کشی موقت و از طریق پریز به برق ساختمان وصل نکنید.
اگر ژنراتور هنگام استارت خاموش شد
استارت‌های پیاپی نزنید. کمبود توان یکی از علت‌هاست، اما افت ولتاژ کابل، تنظیم حفاظت، کمبود یا کثیفی سوخت و گیر مکانیکی پمپ هم همین علامت را می‌دهند. ابتدا این‌ها را بررسی کنید و پیش از عوض کردن ژنراتور، با نصاب مشورت کنید.
ژنراتورهای موجود در فروشگاه کرمان
در فروشگاه ما در کرمان، ژنراتورهای Senci در رده ۳۰ کاوا و Baudouin ۵۰ کاوا موجود است. ابتدا پلاک و روش استارت را بفرستید تا بررسی کنیم.