مصرف سوخت موتور پمپ را نمی‌توان از قطر خروجی، مثلاً ۲ یا ۳ اینچ، به‌تنهایی نتیجه گرفت. مصرف به مشخصات مدل و بار کار بستگی دارد. برای محاسبه هزینه هم لیتر در ساعت کافی نیست؛ باید بدانید به ازای هر متر مکعب آبِ تحویل‌شده چند لیتر سوخت مصرف می‌شود.
مصرف دو مدل نمونه
| مدل | باک | کارکرد اعلام‌شده در بیشترین آبدهی | مصرف تقریبی از تقسیم باک بر زمان |
|---|---|---|---|
| هوندا WB20XT4A، دو اینچ | ۰٫۵۳ گالن آمریکا، حدود ۲٫۰ لیتر | ۱٫۷ ساعت | حدود ۱٫۱۸ لیتر در ساعت |
| هوندا WB30XT3A، سه اینچ | ۰٫۸۲ گالن آمریکا، حدود ۳٫۱ لیتر | ۱٫۹ ساعت | حدود ۱٫۶۳ لیتر در ساعت |
این ردیف‌ها مشخصات نسخه‌های آمریکایی هوندا هستند. باک از تبدیل گالن آمریکا (۳٫۷۸۵ لیتر) به لیتر و گرد کردن به دست آمده و مصرف ساعتی از تقسیم همین اعداد گردشده بر زمان محاسبه شده است؛ پس برآوردی از باک و زمان کارکرد است و به همه پمپ‌های ۲ و ۳ اینچ تعمیم نمی‌یابد. آبدهی حداکثر هم با آبدهی در ارتفاع پمپاژ موردنیاز شما یکی نیست.
برای پمپ دیزلی هم همین قاعده برقرار است: مصرف را فقط با مدل کامل و بار اعلام‌شده همان مدل بخوانید، یا خودتان اندازه بگیرید.
مصرف پمپ خودتان را چگونه اندازه بگیرید؟
۱. پمپ را در فضای باز و روی سطح افقی بگذارید. موتور را خاموش کنید و صبر کنید خنک شود. سپس باک را تا یک سطح اولیه ثابت و تکرارپذیر پر کنید که از حداکثر مجاز دفترچه بیشتر نباشد و برای ایمنی، پایین‌تر از لبه باشد.
۲. زمان شروع را بنویسید و پمپ را در کار معمولی خودتان روشن کنید. وضعیت گاز و دور موتور را در برگه ثبت کنید و در تکرار اندازه‌گیری همان را رعایت کنید. حجم آب را با کنتور یا مخزنی با حجم معلوم ثبت کنید.
۳. موتور را خاموش کنید و دوباره صبر کنید خنک شود. با ظرف مدرج مناسب سوخت، باک را تا همان سطح اولیه پر کنید. لیترهایی که اضافه کردید، سوخت مصرفی است.
۴. مدت کار و حجم آبِ همان بازه را کنار این عدد بنویسید.
باک را تا لبه پر نکنید. سوخت‌گیری را با موتور داغ یا روشن انجام ندهید، پمپ را عمداً تا تمام شدن سوخت کار نیندازید و از مخزن دست‌ساز استفاده نکنید. دفترچه هوندا هم سوخت‌گیری را با موتور خاموش و خنک، در فضای باز و روی سطح تراز توصیه می‌کند و پر کردن تا لبه را مجاز نمی‌داند.
اگر آب را اندازه نگرفته‌اید و فقط از منحنی پمپ برآورد می‌کنید، نتیجه هم برآورد است نه اندازه‌گیری. برای اندازه‌گیری آب، روش محاسبه دبی پمپ را ببینید.
برای ثبت یکجا، این متن را کپی کنید و پر کنید:
مدل پمپ و موتور:
ارتفاع پمپاژ و قطر لوله:
وضعیت گاز و دور موتور:
مدت کار (دقیقه):
سوخت اضافه‌شده تا سطح اولیه (لیتر):
آب تحویلی در همان مدت (متر مکعب):
فرمول‌ها و مثال
- مصرف ساعتی (لیتر در ساعت) = لیتر سوخت ÷ ساعت کار
- سوخت به ازای هر متر مکعب = لیتر سوخت ÷ متر مکعب آب
- هزینه سوخت هر متر مکعب = سوخت به ازای هر متر مکعب × قیمتی که برای هر لیتر پرداخته‌اید
هزینه سرویس، روغن و استهلاک جداست.
اگر زمان را به دقیقه ثبت کرده‌اید، آن را بر ۶۰ تقسیم کنید. اگر آب را به لیتر اندازه گرفته‌اید، بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید تا متر مکعب شود.
مثال فرضی: پمپی در یک ساعت ۱٫۸ لیتر سوخت مصرف می‌کند و ۳۶ متر مکعب آب تحویل می‌دهد. سوخت به ازای هر متر مکعب ۱٫۸ ÷ ۳۶ = ۰٫۰۵ لیتر است. برای ۱۰۰ متر مکعب در همین شرایط حدود ۵ لیتر سوخت لازم است.
مدت کار یک باک تقریباً برابر حجم باک ÷ مصرف ساعتی است. این عدد فقط نشان می‌دهد یک باک چه مدت می‌ماند و فاصله مناسب سرویس را تعیین نمی‌کند؛ آن را از دفترچه همان موتور بخوانید.
برای مقایسه بنزینی و دیزلی، هر دو را در یک دبی و یک ارتفاع پمپاژ بسنجید و با همین فرمول هزینه هر متر مکعب را حساب کنید. ممکن است پمپی ساعتی کمتر مصرف کند اما آب کمتری هم بدهد. معیارهای انتخاب را در مقایسه پمپ بنزینی و دیزلی آورده‌ایم.
اگر لیتر به ازای هر متر مکعب بالا رفت
ممکن است آبدهی کم شود و مصرف ساعتی تقریباً ثابت بماند؛ در این حالت سوخت به ازای هر متر مکعب بالا می‌رود. این موارد را به ترتیب بررسی کنید:
- سرویس موتور طبق دفترچه همان مدل انجام شده باشد.
- صافی مکش گرفته نباشد و در مسیر مکش نشتی هوا نباشد.
- شیلنگ و اتصال‌ها تاخورده، فشرده یا نشتی‌دار نباشند.
- نقطه کار با دفعه قبل یکی باشد: همان ارتفاع پمپاژ و همان لوله.
- اندازه‌گیری را با همان روش تکرار کنید.
تنظیم کاربراتور یا انژکتور را خودتان انجام ندهید. اگر بعد از این بررسی‌ها عدد همچنان بالاست، راهنمای عیب‌یابی پمپ را ببینید یا برای تعمیر مراجعه کنید.
اگر مدل می‌خواهید
موتور پمپ بنزینی راتو RT50ZB28-3.6Q، دو اینچ و مخصوص آب تمیز، موجود است. انتخاب پمپ را باید با دبی و ارتفاع موردنیاز شروع کرد. مراحل آن در راهنمای خرید پمپ آمده است.